UA-121571902-1
U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

Fokker F25 model

In de jaren 1946-49 heeft Fokker een klein vliegtuig ontwikkeld. Het was bedoeld als luchttaxi, zakentoestel of sportvliegtuig. De constructie was nogal afwijkend van hetgeen thans gebruikelijk is: de motor zat achterin met een duwpropeller, de cabine bood plaats aan drie personen op de achterbank; de piloot zat in zijn uppie voorin. 

F25 viegendF25 viegend

 

De dubbele staart is nodig omdat de propeller anders wordt gehinderd. 

De ontwikkeling van het toestel liep niet op rolletjes. Zo werd afgezien van windtunnelproeven, zeer ongebruikelijk, maar men had haast. Geen wonder dat er van alles mis ging. Zo bleek dat trillingen optraden door de ongelijkmatige stroming van de lucht langs het toestel waardoor de propeller ook ongelijkmatig werd belast. Dat werd opgelost door de romp te verlengen, maar toen moest er een lange as komen tussen motor en propeller en dat gaf weer andere trillingen. Het toestel heeft wel gevlogen en er zijn twintig (of 21) exemplaren gebouwd, maar er waren geen kopers en de Rijksluchtvaartschool, een potentiële koper, had gefundeerde bezwaren tegen het ontwerp. Uiteindelijk zijn de toestellen opgeslagen in Soesterberg en zijn de meeste (in 1952) gesloopt. Eentje schijnt nog tot 1955 nu en dan te hebben gevlogen en een andere stond op de luchtvaart-technische school in Den Haag. Er is geen exemplaar bewaard.

Dus... tijd voor een replica. maar dan wel op schaal; 1:200, net als een paar door Baasje gekochte modelletjes van het merk Herpa.

Op internet is een tekening te vinden van de Promotor en dan heb je de maatvoering. De schaal bereik je door, na wat proberen, op de gewenste schaal deze tekeningen te printen. Met plaatjes karton op elkaar gelijmd en in twee richtingen op modelvorm gesneden en dan met schuurpapier afgerond ontstaat de romp. Dan de vleugels uit karton en idem het staartvlak. De staartbomen zijn twee staafjes plastic; de luchthapper op het dak is een stukje rondhout, doormidden gesneden en in vorm geschuurd. De 'draaiende' prop is een rond geknipt stukje plastic met een zwarte viltstift-rand. Lijmen, klaar! Nog even een kartonnen standaard eronder en die grijs verven.

Hier het model naast zijn grote (Herpa) broer, de Fokker 50.

F25 Promotor en F50F25 Promotor en F50

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Als je het kartonnen model met de loep bekijkt zie je de ruwheid van het oppervlak. Maar gezien de kleine schaal valt dat in de vitrine, waar alle modellen staan, natuurlijk niet op.

F25 romotor kartonF25 romotor karton

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nog even over die gekozen lay-out met de motor en prop achterin en de dubbele staartboom.

Dat werd in die jaren vaker toegepast. Vóór WO2 had Fokker de G1 jager, een aardig succesvol toestel met dubbele staartboom en motoren in de vleugels. In de oorlog had een garagehouder de Difoga 421 ontwikkeld. Amateuristisch, met een automotor, maar wel vliegend, in WO2, met toestemming van de bezetter waarschijnlijk hoewel anderen er een heroïsch illegaal project in zien. Dat vliegtuig was waarschijnlijk de basis voor de F25. De ontwerper, Frits Diepen, wilde ca. 100 F25's bij Fokker bestellen, wat niet doorging vanwege de slechte eigenschappen van de F25. Hij werd later commercieel directeur bij Fokker.  

Vóór de oorlog had De Schelde al eenzelfde model ontwikkeld, de S20. Dat heeft even gevlogen kort voor 1940. De Schelde had ook het jachtvliegtuig S21 in ontwikkeling; weer zo'n model met motor achterin zodat de neus vrij bleef voor goed zicht. Het is niet uitgevoerd. (zie websites; google op De Schelde S20 en S21 en zie foto's, modellen)

 

Piper Sky CoupePiper Sky Coupe

Verder was er in de USA de Piper PA-7 'Sky Coupe' uit 1943; het prototype vloog in 1945 maar daar is het bij gebleven.

 

 

 

 

En In Frankrijk was er de Secan (Société d'Etudes et de Construction Aéronavales) S-10 'Courlis'. Volgens internet: Deze ..'stond net als de 'Promotor' in 1946 op XVIIe Salon de l'Aeronautique' in Paris en bood eveneens plaats aan vier inzittenden.

Secan S-10Secan S-10Uiteindelijk werden er 144 toestellen gebouwd, maar vanwege grote problemen met de door Mathis gebouwde motor, verloor een aantal het luchtvaardigheidscertificaat en werd vervolgens gesloopt.'

 

 

 

 

                                                                                                                                                  Fokker had ook plannen voor een 2-persoons sportvliegtuigje op dezelfde leest geschoeid als de Promotor: de Partner. 

Fokker Partner; plaatje uit Flight October 28th 1948, page 515Fokker Partner; plaatje uit Flight October 28th 1948, page 515

De neus kon kantelen als voordeur; dat had de Piper ook.

Van de Partner bestaan alleen tekeningen.

 

 

 

 

 

 

Partner Bel Air ModelPartner Bel Air Model 

Bel-air models levert een 1:48 model van de Partner voor 1500 euro.

 

 

 

 

 

 

 

Op internet is van alles te lezen over de beschreven toestellen. Leuk spul, maar die ontwerpen werden nergens een succes.

---------------------------

Informatie en plaatjes van bovenstaande komen van internet. Zoek maar eens op Fokker Promotor, Partner etcetera. Er is  heel veel te vinden!

Het concept van de duw-prop is overigens echt niet verlaten. Bij watervliegtuigen moet de propeller op enige hoogte worden geplaatst om vrij te blijven van het water. Er bestaan simpele watervliegtuigen met 1 motor voor de Amerikaanse en Canadese meren; ze kunnen ook wieltjes uitklappen en dan op land starten en landen, of vanuit het water de kant oprijden.

Aerodyne SeaReyAerodyne SeaRey

Bijvoorbeeld de Aerodyne SeaRey (uit 1992) .....

 

 

 

 

 

 

 

Icona A5 Icona A5

 

en de recente Icona A5 (ontwikkeld ca.2007; productiemodellen verwacht in 2017). Foto's van producent's website.

De Icona is een lichtgewicht (composite) LSA (light sports aircraft) bedoeld als watervliegtuig voor op de grote meren in USA en Canada. Het kan ook op land en sneeuw opereren (wielen en skies; uitklapbaar). Veiligheid kreeg veel aandacht bij het ontwerp: een parachute en vleugels die het vrijwel onmogelijk maken in een spin te geraken.

Icona A5Icona A5

 

Toffe toestelletjes, een soort wedergeboorte van de Partner maar nu in het echt!

Cookie-beleid

Deze site maakt gebruik van cookies om informatie op uw computer op te slaan.

Gaat u akkoord?